Ömer Özkan

İrfan Neziroğlu’nun yasamada STK etkisi üzerine sunumundan özetlenmiştir.
Konuşmasına yasama süreçleri ile başlayan Neziroğlu, sunumunun devamında sivil toplum kuruluşlarının yasamada nasıl aktif rol alabileceğinden ve TBMM’de STK’ların etkisinin artırılmasına yönelik yapılan çalışmalardan bahsetti. Konuşmasının ardından katılımcıların sorularını da özenle yanıtlayan İrfan Neziroğlu’na salt bizler için Ankara’dan gelerek gösterdiği nezaketi ve keyifli sohbeti için teşekkür ederiz.

Konuşmadan bazı kısımları okuyucularımız için özetledik.
Dr.Neziroğlu’nun başkanlığında mecliste diğer ülke parlementolarıyla meclis başkanı ve milletvekili ilişkilerinin yanı sıra başka parlementolara eğitim  düzenlenmekte ve kalıcı yasama ilişkileri kurulmaktadır. Bu kapsamda meclisimiz Azerbaycan, Suriye, Gürcistan, Arnavutluk, Makedonya, Bosna Hersek gibi ülkelerle bilgi alışverişi yapılmıştır.STK’ların yasamada etkin olamamasını, geçmişten gelen devlet ve STK’lar arasındaki uzaklıktan kaynaklanmasına bağlayan Neziroğlu, “Geçmişte devlet bir uçtaysa , STK’lar diğer uçta oldu. Bu algı sorunu yeni yeni aşılmaktadır.” Diyerek özetledi.

Gündemi belirleyebilirsiniz
Sayın Neziroğlu STK’ların yasamada etkinliği için önemli teknik bilgileri ise şu sözlerle paylaştı.Yasama sürecinde danışma kurulu, parti grupları ve başkanlık divanı etkin rol alıyorlar. Salı günü siyasi parti gruplarının isteği üzerine gündemi belirlemek amacıyla danışma kurulu toplanıyor. Parti grubu  meclis araştırmasının, soru önergesinin ya da bir kanunun görüşülmesinin, ön sıraya çekilmesi gibi aksiyonların alınmasını da sağlıyor. Genel kurulun gündemini iktidar partisi grubu belirlemektedir. Muhalet partilerinin gündeme getirmek istedikleri konu ancak iktidar partisindeki başkan vekilini ikna ettikleri zaman olur. Onun dışında muhalefet partisi grubu gündemi belirleyemez, gündemi iktidar partisi belirler. STK’lar gündeme getirmek istedikleri konuyu iktidar grubunu ikna ederek gündeme taşıyabilirler. Gündeme taşınmasa da, hazırlandığınız konuda bir milletvekili aracılığı ile ya da doğrudan herhangi bir parti grup başkan vekili ile hazırlandığınız konuyu genel kurula taşıyabilirsiniz. Genel kurulda uzlaşma sağlanmasa dahi, danışma kurulu veya grup önerisi ile meclise herhangi bir konu taşıdığında dört milletveklili toplam 40 dakika bu konu üzerinde konuşuyorlar. Böylece 1 saate yakın sizi konunuz üzerine müzakere yapılmış oluyor.

Kanun tasarılarında STK olarak aktif olabilmek mümkün
STK lar Meclise kanun tasarısında da bulunabilirler. Örneğin trafikle alakalı bir konuyu çalışıp trafik kanununda değişiklik talebiniz varsa, bu konuda ulaştırma bakanlığı ile temasa geçebilirsiniz. STK’ların düştüğü bazı yanlışlıklar var.  Öncelikle, STK oldukça hazırlıklı olmalı, yeterince araştırma yapmış olarak  görüş bildirmelidir. Kanunları kendilerinin değil TBMM’nin yapacağının bilincinde olmalı, kendisi yapacakmış gibi bir beklentiye kapılmamalıdır. Aynı konu üzerinde, diğer STK’lar ile görüş birliğine varmalıdır. Aksi durumda STK’ların hepsi kendi talepleri doğrultusunda hareket ettiğinde sonuç almaları zorlaşmaktadır.

Bakanlıklar kanun tasarılarını tartışmaya açmıyorlar
Kanun düzenlemelerinde STK’ların görüşlerinin alınması yeni çıkarılan mevzuata göre yasalaştı ancak henüz sağlıklı işlememektedir. Bakanlıkların da tasarıları internet sayfalarından açıklayıp, görüş almaları mümkün ancak adalet bakanlığı haricinde pratikte uygulayan bir bakanlık malesef yok. Yasamaya dönük bu tarz kurumsallaşmalarda sıkıntı var, STK olarak oldukça ısrarcı ve bakanlık bürokratlarının bu konudaki dikkatlerini çekmeniz gerekmektedir.

Önerilerinizi mutlaka meclise bildirin
Hiç olmazsa meclis başkanlığına kanun teklifi olarak sunulup ne olacağını görmelisiniz. En azından komisyonda görüşülür, burada sabretmek ve bu konuda elinizden geleni karşılığı olmasada yapmak gerekir.Meclis kayıtlarına geçmesi de önemlidir. Komisyonlara gelen talepler araştırılıyor bu da belli bir vakit alıyor bu süreçte de STK meclise teknik destek sağlanmalı.Gündem dışı bir konuyu da bir milletvekili aracılığıyla mecliste konuşulmasını sağlayabilirsiniz.

Kanunlarda neden eksiklik ve çelişkiler oluyor?
Meclisimizde kanun tasarıları çok hızlı ele alınıp yeterince üzerinde konuşulup tartışılmadığı için kanunlarda bazen eksiklikler oluyor.  Örneğin, Ceza Kanunu, Medeni Kanun gibi konularda komisyonlar üç dört yıl üzerinde konuştukları için onların durumu daha farklı ve kanunlar yeterince süzülerek belli olarak belirlenmektedir.